Ngày 2/7, Trung tâm Hoạt động VHKH Văn Miếu – Quốc Tử Giám cho biết, triển lãm “Quốc Tử Giám trong nghệ thuật” sẽ khai mạc lúc 16 giờ ngày 5/7 nhân kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 - 2026).

Triển lãm giới thiệu hơn 60 tác phẩm của 34 tác giả, phản ánh hành trình gần một thế kỷ sáng tạo nghệ thuật lấy Quốc Tử Giám làm nguồn cảm hứng. Thông qua các tác phẩm, Ban tổ chức mong muốn tôn vinh giá trị lịch sử, văn hóa của trường đại học đầu tiên của Việt Nam, đồng thời khẳng định vai trò của nghệ thuật trong việc bảo tồn, diễn giải và lan tỏa giá trị di sản đến công chúng.

Là biểu tượng của truyền thống hiếu học, tinh thần tôn sư trọng đạo và khát vọng tri thức của dân tộc, Quốc Tử Giám từ lâu đã trở thành đề tài sáng tác của nhiều thế hệ nghệ sĩ trong và ngoài nước.

Trải qua gần một thiên niên kỷ, kiến trúc, cảnh quan và chiều sâu văn hóa của di tích không chỉ được lưu giữ qua sử liệu mà còn được tái hiện bằng nhiều ngôn ngữ nghệ thuật khác nhau.

Các tác phẩm trưng bày trải dài từ những bức ảnh tư liệu, ký họa của các kiến trúc sư, nhiếp ảnh gia người Pháp đầu thế kỷ 20, đến tranh của danh họa Bùi Xuân Phái trong thập niên 1960 và các sáng tác đương đại. Nhiều chất liệu được sử dụng như lụa, sơn mài, sơn khắc, inox, composit, nhiếp ảnh và sắp đặt đa phương tiện, cho thấy sự đa dạng trong cách tiếp cận và diễn giải di sản.

Không gian triển lãm được thiết kế theo hướng mở, kết hợp hệ thống trưng bày trên tường với các kết cấu gỗ, tạo nên hành trình thị giác xuyên suốt. Sự đối thoại giữa các tác phẩm thuộc nhiều giai đoạn lịch sử và chất liệu khác nhau giúp người xem cảm nhận rõ hơn sự giao thoa giữa quá khứ và hiện tại, giữa giá trị truyền thống với hơi thở sáng tạo đương đại.

Theo Giám tuyển Nguyễn Thế Sơn, ý tưởng triển lãm xuất phát từ việc Văn Miếu – Quốc Tử Giám luôn là nguồn cảm hứng xuyên suốt đối với các nghệ sĩ qua nhiều thời kỳ. Những tác phẩm sớm nhất về di tích là các ký họa, tranh sơn dầu trực họa của họa sĩ người Pháp đầu thế kỷ 20. Đến khi Trường Mỹ thuật Đông Dương ra đời, nhiều giảng viên, sinh viên và các thế hệ họa sĩ sau này tiếp tục sáng tác hội họa, đồ họa lấy cảm hứng trực tiếp từ không gian giàu giá trị văn hóa này.