Khủng hoảng 'thành công' sau tốt nghiệp
2025/08/04 16:35
GD&TĐ - Việc Li, cử nhân ngành Chẩn đoán hình ảnh, đứng bán kem ở Quảng Tây, Trung Quốc, đã thu hút hơn 5 triệu lượt xem trên mạng xã hội.
Vụ việc châm ngòi cho cuộc tranh luận sôi nổi về áp lực định hướng nghề nghiệp đối với sinh viên sau đại học.
Hồi tháng 7, video Li, cử nhân ngành Chẩn đoán hình ảnh tại Đại học Y khoa Đại Liên, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc, đứng bán kem bên lề đường đã lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội. Cô chỉ biết ngay sau khi video nổi tiếng, một giảng viên trường cũ đã liên hệ và yêu cầu gỡ video vì “ảnh hưởng đến danh tiếng nhà trường”.
Ban đầu Li đồng ý, nhưng sau đó đăng tải trở lại. Cô thẳng thắn đáp trả: “Nếu bạn nghĩ tôi đang phỉ báng bạn, hãy kiện tôi”. Trong khi đó, nhà trường phủ nhận việc gây áp lực, đồng thời cho rằng cô phát tán thông tin “không đúng sự thật”.
Sự việc làm dấy lên tranh cãi về cách các trường đại học Trung Quốc đánh giá “thành công” của sinh viên sau tốt nghiệp gắn liền với các nghề nghiệp danh giá và mức lương cao. Theo các học giả, đây không chỉ là câu chuyện của một cá nhân mà phản ánh khủng hoảng rộng lớn hơn trong giáo dục đại học.
PGS Cao Yanna, làm việc tại Đại học Ngoại ngữ Bắc Kinh, nhận định: “Các trường đại học đang kỳ vọng quá cao vào sinh viên, trong khi thị trường lao động không thể hấp thụ hết số lượng cử nhân tăng nhanh. Kết quả việc làm không chỉ ảnh hưởng đến ngân sách trường, mà còn liên quan đến chỉ tiêu tuyển sinh”.
Số liệu cho thấy tỷ lệ nhập học đại học ở Trung Quốc đã tăng từ dưới 10% năm 1998 lên hơn 60% vào năm 2023. Kéo theo đó, niềm tin rằng bằng đại học là tấm vé dẫn đến thành công càng mạnh mẽ.
Trong khi đó, số lượng sinh viên tốt nghiệp tăng kỷ lục qua từng năm. Năm 2023, Trung Quốc có hơn 11,6 triệu sinh viên tốt nghiệp, khiến cuộc cạnh tranh việc làm trở nên khốc liệt. Nhiều sinh viên, đặc biệt ở các thành phố cấp thấp, chật vật tìm kiếm công việc phù hợp, buộc phải chuyển sang làm tự do, kinh doanh nhỏ hoặc quay về quê nhà. Tình trạng thất nghiệp trong nhóm thanh niên đô thị Trung Quốc từng vượt mốc 21% vào giữa năm 2023, khiến chính phủ ngừng công bố số liệu một thời gian.
Trong bối cảnh đó, những lựa chọn nghề nghiệp phi truyền thống như bán hàng online, làm nội dung mạng xã hội, hoặc mở quầy hàng nhỏ ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, những con đường này vẫn chưa được hệ thống giáo dục và xã hội Trung Quốc công nhận đầy đủ, dẫn đến áp lực kép vừa phải mưu sinh, vừa đối mặt với sự kỳ vọng, thậm chí chỉ trích, từ nhà trường và dư luận.
PGS Paweł Charasz, làm việc tại Đại học Trung văn Hồng Kông, cho rằng thay vì chú trọng sinh viên làm nghề gì, cần đặt trọng tâm vào khả năng lựa chọn độc lập và kỹ năng ứng biến trong một thế giới việc làm thay đổi nhanh chóng. Một sự nghiệp không truyền thống nhưng xuất phát từ đam mê cũng là dấu hiệu của thành công.
Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của kỹ năng chuyển đổi, điều thiết yếu trong thời đại AI, khi nhiều ngành nghề hiện nay có thể biến mất trong tương lai gần.
Ông Hongqing Yang, Giám đốc điều hành Công ty tư vấn giáo dục The Educationist Limited, cho rằng các đại học danh giá Trung Quốc vẫn chưa đủ linh hoạt để thích ứng với những con đường nghề nghiệp mới.
“Chính sách thúc đẩy giáo dục nghề và nâng cao khả năng tuyển dụng đang góp phần giảm áp lực. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa kỳ vọng truyền thống của các tổ chức giáo dục và nhu cầu tự do, sáng tạo của thế hệ trẻ Trung Quốc ngày càng tạo nên căng thẳng”, ông Hongqing Yang, Giám đốc Tổ chức giáo dục The Educationist Limited, cho biết.
“Chính sách thúc đẩy giáo dục nghề và nâng cao khả năng tuyển dụng đang góp phần giảm áp lực. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa kỳ vọng truyền thống của các tổ chức giáo dục và nhu cầu tự do, sáng tạo của thế hệ trẻ Trung Quốc ngày càng tạo nên căng thẳng”, ông Hongqing Yang - Giám đốc Tổ chức giáo dục The Educationist Limited, cho biết.
Theo THE
Theo: giaoducthoidai.vn
2025/08/03 08:15 (GMT+7)
2026-08-12 10:17
Giám đốc ĐH Kinh tế Quốc dân: Ra khỏi cánh cổng trường đại học, sẽ không còn ai hỏi các em đạt GPA bao nhiêu
GD&TĐ - Ra khỏi cánh cổng trường đại học, sẽ không còn ai hỏi các em đạt GPA bao nhiêu, người ta chỉ nhìn vào những gì các em thực sự làm được.
2026-08-12 10:17
Trả lại sự hồn nhiên cho học sinh Tiểu học
GD&TĐ - Việc trả môi trường học tập về đúng độ tuổi không chỉ giải tỏa áp lực cho học sinh mà còn tháo gỡ nhiều nút thắt tồn tại bấy lâu.
2026-08-12 09:59
Lênh đênh theo sóng nước đi tìm con chữ
GD&TĐ - Ở giữa lòng hồ Trị An có một lớp học tình thương rất đặc biệt.
2026-08-12 09:59
Triển khai Chương trình Sức khỏe học đường: Trẻ em phải là trung tâm
GD&TĐ - Sức khỏe học đường cần được tiếp cận như một hệ sinh thái toàn diện, trong đó trẻ em là trung tâm của mọi chính sách và hoạt động.
2026-08-12 09:57
Chuyển đổi số giáo dục cần đo bằng hiệu quả, không chỉ số lượng
GD&TĐ - Kết quả chuyển đổi số trong giáo dục không chỉ đo bằng số phần mềm, dữ liệu đã số hóa, mà phải đo bằng chất lượng giáo dục, hiệu quả quản trị.
2026-08-12 09:56
Lịch tựu trường của học sinh TPHCM năm học 2026-2027
GD&TĐ - Học sinh lớp 1, 6, 10 và các khối cuối cấp tại TPHCM sẽ tựu trường từ ngày 17/8; trẻ mầm non và các khối còn lại tựu trường sau đó một tuần.
2026-08-12 09:56
Thủ khoa đầu vào ‘Trường nhân văn’ chọn Tâm lý học để hiểu mình, hiểu người
GD&TĐ - Nguyễn Hà Linh trở thành thủ khoa đầu vào toàn Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) với 28 điểm tổ hợp D09.
2026-08-12 09:56
Cần Thơ ưu tiên miễn phí SGK cho học sinh khó khăn và học sinh dân tộc
GD&TĐ - Ngành Giáo dục TP Cần Thơ tham mưu lãnh đạo thành phố, các sở ngành thực hiện chủ trương miễn phí SGK cho học sinh theo lộ trình đến năm 2030.
