Theo thông tin từ Công an tỉnh Thanh Hóa, thời gian qua, lực lượng Cảnh sát Kinh tế đã chủ trì, phối hợp với quản lý thị trường, ngành y tế và thú y đồng loạt kiểm tra nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn. Các đợt cao điểm được triển khai tập trung vào thời điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, khi nhu cầu tiêu dùng tăng cao, nguy cơ vi phạm cũng gia tăng.
Kết quả kiểm tra cho thấy thực trạng đáng lo ngại. Hàng chục tấn thực phẩm không rõ nguồn gốc, không hóa đơn chứng từ bị phát hiện. Nhiều lô hàng đã bốc mùi, biến đổi màu sắc nhưng vẫn được tập kết chờ đưa ra thị trường. Đáng chú ý, lực lượng chức năng đã phát hiện hơn 10 tấn cá khoai đông lạnh chứa Formol – loại hóa chất bị cấm tuyệt đối trong bảo quản thực phẩm vì nguy cơ gây ung thư và tổn thương nội tạng nếu tích tụ lâu dài trong cơ thể.
Không dừng ở xử phạt hành chính, cơ quan điều tra đã khởi tố nhiều vụ án liên quan đến hành vi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm theo Điều 317 Bộ luật Hình sự. Gần 1,2 tấn thịt lợn nhiễm bệnh cũng bị thu giữ trước khi kịp phân phối ra thị trường. Đây không chỉ là hành vi gian lận thương mại mà còn tiềm ẩn nguy cơ phát tán dịch bệnh, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe người dân.
Điều đáng nói, thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi. Thực phẩm được vận chuyển qua nhiều khâu trung gian, cấp đông – rã đông nhiều lần để “qua mắt” cơ quan chức năng. Kho chứa thường đặt tại khu vực xa trung tâm, hoạt động vào thời điểm ít người chú ý. Lợi nhuận cao đã khiến một số cá nhân bất chấp đạo đức và pháp luật.
Theo đại diện Phòng Cảnh sát Kinh tế, đấu tranh với thực phẩm bẩn là nhiệm vụ khó khăn, lâu dài. Bởi lẽ, đây không phải là loại tội phạm bộc phát mà là hoạt động có tổ chức, có tính toán. Nếu chỉ trông chờ vào lực lượng chức năng thì chưa đủ. Sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và đặc biệt là ý thức người tiêu dùng mới là “lá chắn” bền vững nhất.
Thượng tá Lương Ngọc Hải, Phó Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, các đối tượng kinh doanh thực phẩm bẩn không phải vì thiếu hiểu biết mà xuất phát từ động cơ hám lợi. Việc sử dụng thực phẩm bẩn, đặc biệt là thực phẩm chứa hóa chất, phụ gia không rõ nguồn gốc, thực phẩm nhiễm bệnh hoặc đã biến chất, tiềm ẩn nguy cơ cao đối với sức khỏe con người.
Ông Đoàn Văn Quang, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Thanh Hóa cảnh báo: Việc sử dụng hóa chất, phụ gia cấm hoặc thực phẩm nhiễm bệnh có thể gây ngộ độc cấp tính với biểu hiện nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng, thậm chí suy hô hấp. Về lâu dài, các chất độc tích lũy trong cơ thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh đường ruột, gan, thận, rối loạn nội tiết và ung thư. Đặc biệt, các hóa chất như Formol có độc tính cao, tuyệt đối không được phép sử dụng trong bảo quản thực phẩm. Việc cố tình sử dụng để kéo dài thời gian bảo quản là hành vi đầu độc cộng đồng.
Thực tế cho thấy, khi người dân vẫn dễ dãi với hàng hóa giá rẻ, không quan tâm nguồn gốc xuất xứ, thị trường cho thực phẩm bẩn vẫn còn đất sống. Vì vậy, cùng với công tác kiểm tra, xử lý nghiêm minh, việc đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng đóng vai trò then chốt. Người tiêu dùng cần hình thành thói quen lựa chọn sản phẩm có nhãn mác rõ ràng, truy xuất được nguồn gốc, nói không với hàng trôi nổi.
Cuộc chiến với thực phẩm bẩn không chỉ là chuyện của riêng ngành công an hay quản lý thị trường. Đó là câu chuyện bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo vệ giống nòi và sự phát triển bền vững của xã hội. Mỗi vụ việc bị phát hiện là một lời cảnh tỉnh. Mỗi đường dây bị triệt phá là thêm một lớp “hàng rào” được dựng lên trước hiểm họa.
Xử lý nghiêm để răn đe. Công khai thông tin để cảnh báo. Tăng cường phối hợp để không bỏ lọt vi phạm. Và quan trọng hơn, xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, nơi thực phẩm sạch được bảo vệ và khuyến khích.
Khi bữa ăn gia đình được bảo đảm an toàn, đó không chỉ là thành quả của lực lượng chức năng, mà là thành quả của cả một xã hội cùng chung trách nhiệm.