Dồn điểm trường lẻ, bước đệm nâng cao chất lượng giáo dục vùng cao
2026/01/09 16:41
GD&TĐ - Việc dồn điểm trường lẻ, đưa học sinh về điểm chính đã và đang giúp nâng cao chất lượng và phát triển giáo dục vùng cao một cách bền vững.
Xóa điểm lẻ, "khai tử" lớp ghép
Xã Khâu Vai, Tuyên Quang đang triển khai việc dồn các điểm trường lẻ về trường chính. Đây là giải pháp để xóa bỏ lớp ghép, giúp học sinh dân tộc thiểu số được tiếp cận đầy đủ Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Năm học 2025-2026 đánh dấu một bước ngoặt lớn đối với giáo dục xã Khâu Vai. Theo ông Hoàng Ngọc Thành, Chủ tịch UBND xã Khâu Vai, địa phương đã thực hiện một cuộc rà soát và sắp xếp mạng lưới trường lớp. Toàn xã đã giảm được 15 điểm trường lẻ, rút gọn từ hệ thống dàn trải xuống còn các cụm điểm trường tập trung.
Học sinh Trường PTDTBT TH&THCS Lũng Pù. Xã Khâu Vai, Tuyên Quang).
Việc dồn dịch này không chỉ là con số cơ học mà trực tiếp giải quyết "bài toán" lớp ghép bấy lâu nay của giáo dục vùng cao. Với việc dồn học sinh về trường chính, xã Khâu Vai đã chính thức xóa bỏ hoàn toàn 6 lớp ghép tại bậc Tiểu học.
Trường PTDTBT Tiểu học Cán Chu Phìn giảm từ 11 điểm trường xuống còn 4 điểm. Nhà trường đã xóa được 3 lớp ghép và tăng số lớp học 2 buổi/ngày từ 26 lên 33 lớp.
Trường PTDTBT Tiểu học Khâu Vai, dù còn nhiều khó khăn về nhân sự (thiếu 9 giáo viên so với biên chế), nhà trường vẫn nỗ lực giảm 3 điểm trường lẻ và xóa bỏ lớp ghép cuối cùng.
Các em học sinh được tiếp cận học tiếng phổ thông tốt hơn, kỹ năng sống toàn diện hơn.
Tại Trường PTDTBT Tiểu học & THCS Lũng Pù, hiệu quả thấy rõ khi số điểm trường giảm từ 10 xuống còn 5. Quan trọng hơn, 100% học sinh tại đây đã đảm bảo được học 2 buổi/ngày. Tương tự, tại Trường PTDTBT Tiểu học Cán Chu Phìn, số lớp học 2 buổi/ngày đã tăng thêm 7 lớp, giúp các em học sinh có thêm thời gian bám lớp, bám trường và tiếp cận toàn diện các kỹ năng sống.
Một trong những thành công lớn của công tác dồn điểm trường tại Khâu Vai chính là việc "tiết kiệm" và điều tiết hợp lý đội ngũ giáo viên. Trong bối cảnh ngành giáo dục vẫn đang trăn trở với tình trạng thiếu cục bộ, việc dồn dịch đã giúp xã tiết kiệm được từ 12 - 15 giáo viên.
Số giáo viên dôi dư từ các điểm trường được sắp xếp lại đã giúp tăng tỷ lệ giáo viên/lớp, tiệm cận dần với quy định của Bộ GD&ĐT. Đặc biệt, xã đã có phương án điều tiết linh hoạt, tăng cường giáo viên từ nơi thừa (Trường Lũng Pù) sang nơi thiếu (Trường Tiểu học Khâu Vai), đảm bảo sự cân bằng về nhân lực giảng dạy trên toàn địa bàn.
Gian nan lộ trình "phổ thông hóa" vùng đặc biệt khó khăn
Dù đạt được những kết quả khả quan, song hành trình đưa học sinh từ bản xa về trường chính của Khâu Vai vẫn đối mặt với không ít rào cản.
Đây cũng là giải pháp khắc phục tình trạng thiếu giáo viên.
Hạn chế lớn nhất hiện nay là hạ tầng cơ sở vật chất chưa theo kịp tốc độ dồn dịch. Tại các trường chính, hệ thống phòng lưu trú, nhà ăn và khu vui chơi của học sinh bán trú đang trở nên chật hẹp. Nguồn nước sinh hoạt thiếu thốn và trang thiết bị xuống cấp là những thách thức trực tiếp ảnh hưởng đến sinh hoạt của các em.
Ông Phạm Văn Tuấn, Hiệu trưởng Trường PTDTBT TH&THCS Lũng Pù chia sẻ: "Việc đưa các em về trường chính giúp nâng cao chất lượng, nhưng khi số lượng học sinh tập trung đông, áp lực lên nhà lưu trú và điều kiện sinh hoạt rất lớn. Chúng tôi đang tích cực tham mưu để huy động các nguồn vốn cải tạo lại cơ sở vật chất, đảm bảo điều kiện tốt nhất cho các em ăn ở, học tập."
Ngoài ra, các em học sinh được tiếp cận chính sách và chăm sóc tốt hơn.
Xã Khâu Vai xác định mục tiêu không chỉ là đưa học sinh đến trường mà còn là tạo ra sự đồng thuận, để người dân hiểu rằng học tại trường chính, con em mình sẽ được học trong môi trường tốt hơn, có đầy đủ trang thiết bị và được giáo dục kỹ năng sống toàn diện hơn.
Để giải quyết những khó khăn, UBND xã Khâu Vai xác định sẽ tiếp tục phối hợp với các phòng ban chuyên môn để rà soát, quy hoạch mở rộng diện tích và nâng cấp cơ sở vật chất.
Với sự quyết liệt của chính quyền và nỗ lực của đội ngũ nhà giáo, "cuộc cách mạng" dồn điểm trường tại Khâu Vai đang kỳ vọng sẽ tạo ra một diện mạo mới cho giáo dục vùng cao Tuyên Quang, nơi mọi trẻ em, dù ở bản làng xa xôi nhất, đều được tiếp cận một nền giáo dục công bằng và chất lượng.
Về điểm trường chính, học sinh vùng cao được nâng cao kỹ năng.
Xóa điểm lẻ, "khai tử" lớp ghép
Xã Khâu Vai, Tuyên Quang đang triển khai việc dồn các điểm trường lẻ về trường chính. Đây là giải pháp để xóa bỏ lớp ghép, giúp học sinh dân tộc thiểu số được tiếp cận đầy đủ Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Năm học 2025-2026 đánh dấu một bước ngoặt lớn đối với giáo dục xã Khâu Vai. Theo ông Hoàng Ngọc Thành, Chủ tịch UBND xã Khâu Vai, địa phương đã thực hiện một cuộc rà soát và sắp xếp mạng lưới trường lớp. Toàn xã đã giảm được 15 điểm trường lẻ, rút gọn từ hệ thống dàn trải xuống còn các cụm điểm trường tập trung.
Học sinh Trường PTDTBT TH&THCS Lũng Pù. Xã Khâu Vai, Tuyên Quang).
Việc dồn dịch này không chỉ là con số cơ học mà trực tiếp giải quyết "bài toán" lớp ghép bấy lâu nay của giáo dục vùng cao. Với việc dồn học sinh về trường chính, xã Khâu Vai đã chính thức xóa bỏ hoàn toàn 6 lớp ghép tại bậc Tiểu học.
Trường PTDTBT Tiểu học Cán Chu Phìn giảm từ 11 điểm trường xuống còn 4 điểm. Nhà trường đã xóa được 3 lớp ghép và tăng số lớp học 2 buổi/ngày từ 26 lên 33 lớp.
Trường PTDTBT Tiểu học Khâu Vai, dù còn nhiều khó khăn về nhân sự (thiếu 9 giáo viên so với biên chế), nhà trường vẫn nỗ lực giảm 3 điểm trường lẻ và xóa bỏ lớp ghép cuối cùng.
Các em học sinh được tiếp cận học tiếng phổ thông tốt hơn, kỹ năng sống toàn diện hơn.
Tại Trường PTDTBT Tiểu học & THCS Lũng Pù, hiệu quả thấy rõ khi số điểm trường giảm từ 10 xuống còn 5. Quan trọng hơn, 100% học sinh tại đây đã đảm bảo được học 2 buổi/ngày. Tương tự, tại Trường PTDTBT Tiểu học Cán Chu Phìn, số lớp học 2 buổi/ngày đã tăng thêm 7 lớp, giúp các em học sinh có thêm thời gian bám lớp, bám trường và tiếp cận toàn diện các kỹ năng sống.
Một trong những thành công lớn của công tác dồn điểm trường tại Khâu Vai chính là việc "tiết kiệm" và điều tiết hợp lý đội ngũ giáo viên. Trong bối cảnh ngành giáo dục vẫn đang trăn trở với tình trạng thiếu cục bộ, việc dồn dịch đã giúp xã tiết kiệm được từ 12 - 15 giáo viên.
Số giáo viên dôi dư từ các điểm trường được sắp xếp lại đã giúp tăng tỷ lệ giáo viên/lớp, tiệm cận dần với quy định của Bộ GD&ĐT. Đặc biệt, xã đã có phương án điều tiết linh hoạt, tăng cường giáo viên từ nơi thừa (Trường Lũng Pù) sang nơi thiếu (Trường Tiểu học Khâu Vai), đảm bảo sự cân bằng về nhân lực giảng dạy trên toàn địa bàn.
Gian nan lộ trình "phổ thông hóa" vùng đặc biệt khó khăn
Dù đạt được những kết quả khả quan, song hành trình đưa học sinh từ bản xa về trường chính của Khâu Vai vẫn đối mặt với không ít rào cản.
Đây cũng là giải pháp khắc phục tình trạng thiếu giáo viên.
Hạn chế lớn nhất hiện nay là hạ tầng cơ sở vật chất chưa theo kịp tốc độ dồn dịch. Tại các trường chính, hệ thống phòng lưu trú, nhà ăn và khu vui chơi của học sinh bán trú đang trở nên chật hẹp. Nguồn nước sinh hoạt thiếu thốn và trang thiết bị xuống cấp là những thách thức trực tiếp ảnh hưởng đến sinh hoạt của các em.
Ông Phạm Văn Tuấn, Hiệu trưởng Trường PTDTBT TH&THCS Lũng Pù chia sẻ: "Việc đưa các em về trường chính giúp nâng cao chất lượng, nhưng khi số lượng học sinh tập trung đông, áp lực lên nhà lưu trú và điều kiện sinh hoạt rất lớn. Chúng tôi đang tích cực tham mưu để huy động các nguồn vốn cải tạo lại cơ sở vật chất, đảm bảo điều kiện tốt nhất cho các em ăn ở, học tập."
Ngoài ra, các em học sinh được tiếp cận chính sách và chăm sóc tốt hơn.
Xã Khâu Vai xác định mục tiêu không chỉ là đưa học sinh đến trường mà còn là tạo ra sự đồng thuận, để người dân hiểu rằng học tại trường chính, con em mình sẽ được học trong môi trường tốt hơn, có đầy đủ trang thiết bị và được giáo dục kỹ năng sống toàn diện hơn.
Để giải quyết những khó khăn, UBND xã Khâu Vai xác định sẽ tiếp tục phối hợp với các phòng ban chuyên môn để rà soát, quy hoạch mở rộng diện tích và nâng cấp cơ sở vật chất.
Với sự quyết liệt của chính quyền và nỗ lực của đội ngũ nhà giáo, "cuộc cách mạng" dồn điểm trường tại Khâu Vai đang kỳ vọng sẽ tạo ra một diện mạo mới cho giáo dục vùng cao Tuyên Quang, nơi mọi trẻ em, dù ở bản làng xa xôi nhất, đều được tiếp cận một nền giáo dục công bằng và chất lượng.
