Chiến lược ‘về đích’ giúp đạt điểm cao môn Toán thi tốt nghiệp THPT

GD&TĐ - Thầy Đỗ Thế Long, GV Trường TH-THCS và THPT Hồng Đức (Hưng Yên) lưu ý thí sinh ôn tập hiệu quả môn Toán thi tốt nghiệp THPT giai đoạn nước rút.



Tập trung vào kiến thức trọng tâm

Trong giai đoạn cuối, theo thầy Đỗ Thế Long, học sinh cần áp dụng nguyên tắc “80/20”: 80% số điểm thường nằm ở 20% kiến thức cơ bản và trọng tâm.

Thay vì cố gắng học tất cả, các em nên rà soát lại cấu trúc đề thi, phân loại kiến thức theo mức độ: những dạng bài chắc chắn làm được cần ôn lại để tránh mất điểm do chủ quan; những phần còn dễ nhầm lẫn hoặc hay sai sót cần được ưu tiên luyện tập nhiều hơn.

Với các nội dung quá khó hoặc vượt khả năng, học sinh nên cân nhắc giảm thời gian đầu tư để tập trung vào các phần có thể lấy điểm chắc chắn.

Việc hệ thống kiến thức bằng sơ đồ tư duy, bảng tổng hợp công thức hoặc ghi chú ngắn gọn sẽ giúp ghi nhớ nhanh và hiệu quả hơn.

Thầy Đỗ Thế Long cũng lưu ý, trong đề thi tốt nghiệp THPT, các câu hỏi mức độ nhận biết và thông hiểu chiếm tỷ lệ lớn. Đây chính là “vùng an toàn” để học sinh có thể đạt 5 điểm. Vì vậy, các em cần đặc biệt cẩn thận với những dạng toán quen thuộc, tránh sai sót trong tính toán hoặc đọc nhầm đề.

Bên cạnh đó, mỗi học sinh đều có những chuyên đề học tốt hơn. Trong thời gian nước rút, các em nên tập trung khai thác tối đa các phần kiến thức thế mạnh thay vì học quá rộng.

Cụ thể, phần hàm số - đạo hàm, thí sinh ôn kỹ tính đơn điệu, cực trị, tiệm cận, đọc bảng biến thiên và các bài toán tối ưu thực tế.

Phần nguyên hàm - tích phân: nắm chắc công thức cơ bản, phương pháp đổi biến, tính diện tích - thể tích và các bài toán ứng dụng thực tế.

Phần hình học không gian & Oxyz: rèn kỹ các công thức khoảng cách, góc, phương trình đường thẳng - mặt phẳng và các bài toán cực trị trong không gian.

Phần xác suất - thống kê: ôn các quy tắc đếm, tổ hợp, xác suất, đọc bảng số liệu và xử lý bài toán thực tế.

Phần mũ - logarit, số phức, cấp số cộng - cấp số nhân: đây là nhóm kiến thức nền tảng, thường xuất hiện ở mức độ nhận biết và thông hiểu, cần luyện chắc để tránh mất điểm.

Sau khi làm chắc phần cơ bản, học sinh có thể luyện thêm các câu vận dụng vừa phải để nâng điểm, tập trung vào các bài toán thực tế về hình tọa độ không gian Oxyz, ứng dụng đạo hàm, tích phân hoặc các bài toán xác suất. Học sinh cần có sự chọn lọc phù hợp với năng lực, tránh sa đà khiến mất thời gian và ảnh hưởng tâm lý.

Chiến thuật “luyện đề” và kỷ luật ôn tập

Luyện đề không chỉ để kiểm tra kiến thức mà còn giúp rèn tâm lý và kỹ năng phân bổ thời gian. Bởi vậy, thầy Đỗ Thế Long khuyên học sinh nên làm đề trong điều kiện giống kỳ thi thật; bấm thời gian nghiêm túc, thậm chí ngắn hơn 5-10 phút để tăng tốc độ xử lý; tuyệt đối không trao đổi bạn bè, sử dụng điện thoại hoặc tài liệu trong quá trình luyện đề.

“Làm 10 đề không bằng làm 1 đề mà hiểu rõ tại sao mình sai”. Nhấn mạnh điều này, thầy Đỗ Thế Long gợi ý, sau mỗi đề thí sinh hãy dành ít nhất 30-60 phút để xem lại những câu làm sai, xem mình sai do hổng kiến thức, do đọc nhầm đề, hay do tính toán nhầm. Tổng hợp các "cú lừa" thường gặp trong đề thi vào một cuốn sổ nhỏ và đọc lại cuốn sổ này vào mỗi sáng hoặc trước khi đi ngủ.

Thầy Đỗ Thế Long cũng cho rằng, thí sinh đừng học duy nhất một môn trong cả ngày, não bộ sẽ bị bão hòa và mệt mỏi.

Nếu buổi sáng học các môn tư duy logic (Toán, Vật lí, Hóa học), buổi chiều các em hãy chuyển sang các môn cần nhiều cảm xúc hoặc ghi nhớ (Ngữ văn, Tiếng Anh, Lịch sử, Địa lí).

Cùng với đó, áp dụng nguyên tắc Pomodoro: học tập trung 50 phút, nghỉ 10 phút. Trong 10 phút đó, hãy rời khỏi bàn học, vận động nhẹ hoặc nhìn ra xa để mắt và não được hồi phục.

Một yêu cầu hết sức quan trọng là giữ gìn sức khỏe, tâm lý. Học sinh cần ngủ đủ giấc, tránh thức khuya kéo dài; ăn uống đầy đủ, bổ sung thực phẩm tốt cho trí não; duy trì vận động nhẹ và nghỉ ngơi hợp lý; giữ tinh thần tích cực, tránh tạo áp lực quá lớn cho bản thân.

Việc học theo từng khoảng thời gian ngắn kết hợp nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp não bộ tiếp thu hiệu quả hơn và hạn chế căng thẳng.

“Giai đoạn nước rút đòi hỏi học sinh phải có tính tự giác và kỷ luật cao. Một kế hoạch học tập rõ ràng theo ngày, theo tuần sẽ giúp các em chủ động hơn trong quá trình ôn luyện. Các em hãy chia tờ giấy nháp thành các vùng tương ứng với số thứ tự câu hỏi; nhờ đó có thể dễ dàng kiểm tra lại phép tính khi cần mà không phải đi tìm "vết tích" giữa một đống hỗn độn”, thầy Đỗ Thế Long lưu ý thêm.



Tập trung vào kiến thức trọng tâm

Trong giai đoạn cuối, theo thầy Đỗ Thế Long, học sinh cần áp dụng nguyên tắc “80/20”: 80% số điểm thường nằm ở 20% kiến thức cơ bản và trọng tâm.

Thay vì cố gắng học tất cả, các em nên rà soát lại cấu trúc đề thi, phân loại kiến thức theo mức độ: những dạng bài chắc chắn làm được cần ôn lại để tránh mất điểm do chủ quan; những phần còn dễ nhầm lẫn hoặc hay sai sót cần được ưu tiên luyện tập nhiều hơn.

Với các nội dung quá khó hoặc vượt khả năng, học sinh nên cân nhắc giảm thời gian đầu tư để tập trung vào các phần có thể lấy điểm chắc chắn.

Việc hệ thống kiến thức bằng sơ đồ tư duy, bảng tổng hợp công thức hoặc ghi chú ngắn gọn sẽ giúp ghi nhớ nhanh và hiệu quả hơn.

Thầy Đỗ Thế Long cũng lưu ý, trong đề thi tốt nghiệp THPT, các câu hỏi mức độ nhận biết và thông hiểu chiếm tỷ lệ lớn. Đây chính là “vùng an toàn” để học sinh có thể đạt 5 điểm. Vì vậy, các em cần đặc biệt cẩn thận với những dạng toán quen thuộc, tránh sai sót trong tính toán hoặc đọc nhầm đề.

Bên cạnh đó, mỗi học sinh đều có những chuyên đề học tốt hơn. Trong thời gian nước rút, các em nên tập trung khai thác tối đa các phần kiến thức thế mạnh thay vì học quá rộng.

Cụ thể, phần hàm số - đạo hàm, thí sinh ôn kỹ tính đơn điệu, cực trị, tiệm cận, đọc bảng biến thiên và các bài toán tối ưu thực tế.

Phần nguyên hàm - tích phân: nắm chắc công thức cơ bản, phương pháp đổi biến, tính diện tích - thể tích và các bài toán ứng dụng thực tế.

Phần hình học không gian & Oxyz: rèn kỹ các công thức khoảng cách, góc, phương trình đường thẳng - mặt phẳng và các bài toán cực trị trong không gian.

Phần xác suất - thống kê: ôn các quy tắc đếm, tổ hợp, xác suất, đọc bảng số liệu và xử lý bài toán thực tế.

Phần mũ - logarit, số phức, cấp số cộng - cấp số nhân: đây là nhóm kiến thức nền tảng, thường xuất hiện ở mức độ nhận biết và thông hiểu, cần luyện chắc để tránh mất điểm.

Sau khi làm chắc phần cơ bản, học sinh có thể luyện thêm các câu vận dụng vừa phải để nâng điểm, tập trung vào các bài toán thực tế về hình tọa độ không gian Oxyz, ứng dụng đạo hàm, tích phân hoặc các bài toán xác suất. Học sinh cần có sự chọn lọc phù hợp với năng lực, tránh sa đà khiến mất thời gian và ảnh hưởng tâm lý.

Chiến thuật “luyện đề” và kỷ luật ôn tập

Luyện đề không chỉ để kiểm tra kiến thức mà còn giúp rèn tâm lý và kỹ năng phân bổ thời gian. Bởi vậy, thầy Đỗ Thế Long khuyên học sinh nên làm đề trong điều kiện giống kỳ thi thật; bấm thời gian nghiêm túc, thậm chí ngắn hơn 5-10 phút để tăng tốc độ xử lý; tuyệt đối không trao đổi bạn bè, sử dụng điện thoại hoặc tài liệu trong quá trình luyện đề.

“Làm 10 đề không bằng làm 1 đề mà hiểu rõ tại sao mình sai”. Nhấn mạnh điều này, thầy Đỗ Thế Long gợi ý, sau mỗi đề thí sinh hãy dành ít nhất 30-60 phút để xem lại những câu làm sai, xem mình sai do hổng kiến thức, do đọc nhầm đề, hay do tính toán nhầm. Tổng hợp các "cú lừa" thường gặp trong đề thi vào một cuốn sổ nhỏ và đọc lại cuốn sổ này vào mỗi sáng hoặc trước khi đi ngủ.

Thầy Đỗ Thế Long cũng cho rằng, thí sinh đừng học duy nhất một môn trong cả ngày, não bộ sẽ bị bão hòa và mệt mỏi.

Nếu buổi sáng học các môn tư duy logic (Toán, Vật lí, Hóa học), buổi chiều các em hãy chuyển sang các môn cần nhiều cảm xúc hoặc ghi nhớ (Ngữ văn, Tiếng Anh, Lịch sử, Địa lí).

Cùng với đó, áp dụng nguyên tắc Pomodoro: học tập trung 50 phút, nghỉ 10 phút. Trong 10 phút đó, hãy rời khỏi bàn học, vận động nhẹ hoặc nhìn ra xa để mắt và não được hồi phục.

Một yêu cầu hết sức quan trọng là giữ gìn sức khỏe, tâm lý. Học sinh cần ngủ đủ giấc, tránh thức khuya kéo dài; ăn uống đầy đủ, bổ sung thực phẩm tốt cho trí não; duy trì vận động nhẹ và nghỉ ngơi hợp lý; giữ tinh thần tích cực, tránh tạo áp lực quá lớn cho bản thân.

Việc học theo từng khoảng thời gian ngắn kết hợp nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp não bộ tiếp thu hiệu quả hơn và hạn chế căng thẳng.

“Giai đoạn nước rút đòi hỏi học sinh phải có tính tự giác và kỷ luật cao. Một kế hoạch học tập rõ ràng theo ngày, theo tuần sẽ giúp các em chủ động hơn trong quá trình ôn luyện. Các em hãy chia tờ giấy nháp thành các vùng tương ứng với số thứ tự câu hỏi; nhờ đó có thể dễ dàng kiểm tra lại phép tính khi cần mà không phải đi tìm "vết tích" giữa một đống hỗn độn”, thầy Đỗ Thế Long lưu ý thêm.